جنبش ملی اسلامی افغانستان

الــحـاج مـحـمـــــد اشـــرف عـظـیــمـی انــدخـــویـی

 

مـحـمـد عـظـیـم اوغـلـی، حـاجی مـحـمـد اشــرف "عـظـیـمی" انـدخـویـی هـ. ش 1319 ئـیـلی،

مـیلادی 1940 یـیـل گه مـطـابـق،  انـد خـوی نـیـنـگ "تـــواچــی کــــلان" قــــیـشـلاغـــــیـده

 حـاجـی مـحـمـد حـســـیـن صـنـد وقــدار خـانـدانـیــده دنـیـاگـه کـیـلـه دی. بـاشـلـنـغـیـچ تـعـلـیـم

; نی کابـل نـجــــات لـیـســـه ســــیـده اوقـــیـب، کـابـل ده گــی ابـن ســـیـنـا مـتـوســطـه سـیـنـی

تـمـام لـه گـــنـد ن ســونـگ، کـابـل دارالـمـعـلـمـیـنی بـیـتـریـب، فـاریـاب ولایـتـی ابـوعــبـیــد

لـیـســـه ســیـده اوقــوتـوچـیـلـیـک بـیـلـن شـغـلـنـه بـاشـلـه دی. عـالـی تـحـصـیـلات اوچــون یـنه کـابـل گـه یـول آلـیـب، کابـل عـالی دارالـمـعـلـمـیـن نی اوقـیـب و کـابـل دارالـفـنـونی نـیـنگ تـعـلـیم و تـربــیـه فـاکـولـتـه سـی ریـاضـی و فــزیـک بـولـیـمـیـنی 1351 هـ. ش ئـیـلـی بـتـیـریـب د یـپـلـوم نی قـولـگه کـیـریـته دی. اوشـه تـاریـخـدن بـاشـلـه ب قـوئـیـده گـی لـوازمـلـرده  ایـشـلـه گـن:

 

1.      انـدخـوی ابـو مـسـلـم لـیـسـه سـیـده اوقـوتـو چـی صـفـتـیـده

2.      فـاریـاب ولایـتی ابوعـبـیـد لـیســه سـیـده مـد یـر ومـذکـور ولایـت ده اوقـوتـوچـیـلـرنی تـربـیـه لـه ش مـوسـسـه سی رئـیـسـی صـفـتـیـده

3.       تـعـلـیـم و تـربـیـه وزیـرلـیـگـی قـاشــیـده گـی تـالـیـف و تـرجـمـه ریـاســتـی اوزبـیـک تـیـلی و ادبـیـاتی دیـپـارتـمـنـتـی رهـبـری صـفـتــیـده

4.      جـوزجــان قـیـزیـل یـریـم آی جـمـعـیـتــی (ســره مـیـاشــت) نـشـــریـات مـد یـری لـوازمـیـده

 

طـالـب لـردوریـده پـاکـسـتـانـگـه مـهـاجـرت ده حـیـات کـیـچـیـریـب، طـالـبــلـردن کـیـیـن یـنـه یـورتـیگـه قـیـتـیـب کـیـلـدی و شـبـرغـان شـهـریـده اســتـقــامـت قـیـلـه بـاشـلـه دی.

 

حـاضـر جـوزجـان ولایـتـی عـالـی تـعـلـیـمـات پـیـداگـوژی انـســتـیـتـوتـی اســتـادی لـوازیـمـیـده ایـشـلـه مـاقـده. بـیـر قـنـچـه شـعـری مـجـمـو عـه سـی اوزبـیـک و دری تـیـل لـریـده بـاســیـلـیـب چـیـقــقــن. شـعـر ایـتـیـشـده روان قـریـحـه گـه ایـگـه دور.

 

اسـتـاد عـظـیـمـی بـیـلـن عـلاقـه و یـه قـیـنـلـیـگـیـم هـم بـاردور. پـاکـسـتـان نـیـنـگ پـشــاور شـهـریـده غـربـتـده حـیـات کـیـچـره یـاتـگـن پـیـتـلـرده خـط یـازیـشــیـب و فـکـرالـمـه شــیـب تـوررایـد یـک. اســتـاد مـیـنـگـه نـسـبـتـآ اوز اســتـاذ لـیـک مـهـر و مـحـبـتـی و دل تـویـغـولـریـنـی قـویـده گی شـعـر بـیـلـن بـیـان ایـتـگـن ایـد یـلـر:

 

قـتـیـق ســـــواش

 

کـیـلـدی نـامـه نـگ مـیـنـگـه هـوشــنـگ قـویـاش           تـیـنـگـری بـیـرســون سـیـنـگـه مـنـگـو بـخـتـلـی یـاش

اوزی بـیـگ فـرزنـدی سـیـن کـویـگـانـیــنـگـــــه           کـــوزلـــریـمـده حـلـقـه – حـلـقـــه اوتـــلـــی یــــــا ش

تـرقـه دیـک ظـالـم فـلـک نـیـنـگ جـبـــریـــــد ن            آســمـان نـیـنـگ رحـمـی یـوقـد یـــر بــغـری تـــــا ش

بـیـرتـه بـاشـلـیـق قـیـده قـالـدی ئـیـــغــگــــا لــی؟           مـیـنـگـتـه ایـشـــچـی دن کـیـرکــلـــی بـیـر تــه بـــاش

درد مـن مـنـلـیـک بــیـــله چـیـکـــد یـک عـــذاب            خـــونـــدل لـــخـت جــگــر بـــولــــدی مـــــعـــــــاش

ایـزدی بـیـزنـی ایـره لـیـک لــــر مـــن – مــنــی            قــولـنـی بـیـرگـیـل قـــولـگـه  ایــنـــدی آرقـــــــه داش

یـنـگـی لـرنـیـنـگ یـنـگـی ظـلـــم و جــبــریـــدن            افـــضـل اولـــــدی بـیـزگـه  اولـــگـــی نــــــــبــــا ش

تـیـز کـــیـتــرده تـیـریـلـیـب ایـریـلـدی حــیـــــت            ایـنـــدی آد یــمـنـی بــــیــلـیــــب بـاســـمـاق یـــــو اش

حـاصــل اولـمــاس بـول تـیـلـک لـر ســوز ایـلـن           ایـلـه مـَک لازم ایـــــرور قــــتـــــیـــــق ســــــــوا ش

                                                                              

                                                                               حـاجـی اشــرف عـظـیـمـی انـدخـویـی

                                                                                        28/02/2002   پـشـــــاور

 

یـوقـاریـده گی سـوزلـردن بـیـلـیـنـه دی کـیـم اولـوغ تـیـنگـری اسـتـاذ عـضـیـمـی گـه اولـکـن اسـتـعـداد و قـلـنـت بـغـیـشـلـه گـن. اسـتـاذیـمـیـز ایـجـادیـگـه یـنـه ده اولـکـن آمـد لـر تـیـلـه ب قـالـه مـیـز.

 

اسـتـاد عـظـیـمـی دن چـاپ بـولـگـن اثـرلـر:

1-      اولـوغ ظـفـر: افـغـانـســـتـان یازوچـیـلـر اویـوشـمـه سـی تامانـیـدن نـشـر ایـتـیـلـگـن.

2-      کـیـلـه جـک بـاتـورلـری: بـالـه لـر اوچـون شـــعـرددفـتـری. : افـغـانـســـتـان یازوچـیـلـر اویـوشـمـه سـی تامانـیـدن نـشـر ایـتـیـلـگـن.

3-      یـاش تـولـقـونـی، شـعـرلـرتـوپـلـمـی، پـشـاور

 

چـاپ بـولـمـه گـن اثــر:

1-      "ســـیـودیـم ســـیـنـی" شــعـری تـوپــلـم.

 

اسـتـاد  عـظـیـمـی اوزی نـیـنـگ سـونـگی شـعـری تـوپـلـمـیـده کـه "یـاش تـولـقـونـی" اسـمـی بیـلـن پـاکـسـتـانـده هـجـرتـده چـاپ قـیـلـگـنـلـر، سـوز بـاشـیـده شـونـداق یـازگـنـلـر:

"ای وطــن!

آدم تـوپـراق صـفـت قـانـلـرگـه قـاردی تـوپــراغـیـنـگ

ایـسـلاگـنـده اوزنـی مـیـن آدم لـیـگـیـم اولـدیـرغـوســی

1377 – یـیـل ده گی اولـدیـریـشـلـر و کـویـدیـریـشـلـر نـتـیـجـه سـیـده اثـرلـریـمـدن یـوزده تـوقـســـانـدن کـوپـراغـی کـویـوب و کـونـگـل ده تـوکـنـمـاس فـریـاد قـالـدی. اولـکـه، بـاشـلـردن بـوشـاب قـالـگـنـدن ســونـگ قـاره خـلـق یـلانـغـاچـراق اوق و شــلا قـلـر آســـتـیـده قــالـیـب، تـوکـیـلـگـن قـانــلـریـگـه یـورتـمـیـزدشــت و صـحـرالـری گــواه دیـر. بـو تـور حـادثـه لـر چـیـگـره دن اوتـیـشـگـه مــجـبـور قـیـــلـدی. مـجـمـو عـه ده گـی شـعـرلـر بـیـرتـه سـی "انـدخـوی" دن بـاشـقـه سـی غـربـت نـوالـریـنـی کـویـلایـدی، او دردلـی فـریـاد لـردیـر کـیـم او تـمـوغـدن بـول تـمـوغـگـه کـوچـگـن. یـیـنـوا انـسـانـلـر چـیـکـســــیـز اونـلـریـدن بـیـر نـالـه دیـر.   پـشــاور قـوس 1380"

 

اســتــاد اشــرف عـظـیـمـی نـیـنـگ شــعـرلـریـدن نـمـونــه لــر:

 

 

تـولـقــون

 

فـلـک ایـلـــر جـفـا جـانـیــــم غــه مـخـصــوص             قـوشـــر آغـو قـوشــر نـانـیــم غـه مـخــصـــو ص

چـیــرایـلـیــک کـوک اوزره آفـتـابـگـه باقــــــه             نـمــایـان جـلــوه جـانــانــیــم غـــه مـخـصــــو ص

حـکــــایــــت نـامـــۀ بـخــتــیـــم یـازیــشـــــــده              تـوقـیـر تـورلـی بـلا شـــــانـیـم غـه مـخـصـو  ص

بـهـــــادر دا و یــــورک اولاده ســــی مـیــــــن              بـاتــورلـیـک تــولـقــونـی قـانـیـم غـه مـخـصوص

وفـا عـطــریـنـی جـان بـاغـیـده ســـورمــنــــگ             بـو گــل هــیــدی گـلـســــتـانـیـم غـه مـخـصـو ص

ســیـوگـیـلـی غــم قـــرا بـخــتـیـــــم عــروســی              قــرا تـونـلــــر کـیــلـر یــــانـیـم غـه مـخـصـو ص

زمـیـن و آســــمــان د نـیـــا گــه ســیـغـمــــــس              فــغــان، چــاک گـریــبــانـیـــم غــه مـخـصـو ص

تـون و کـون یاش ایـمـس مـرجـانـنی سـاچــمـاق

"عـظـیـــمـی" چـشـم گـریانـیـم غـه مـخـصـوص

 

قــنـات ســـیـز قـوش

 

بـهـار کــــیــلــمـــه کــونـگـل د یـوانـه بـولـگــن یـوراگـــیــم گـــلــشـــنـی ویــرانــه  بـولـــگــــن

شــمـالـیــنگ ایـسـمـاســون بـغـریـمـگـه قـرشـی                        تـوتـشــگـن، کـویـگـــن ویـــرانـــــه بــولـگــــن

وطــن صـــحــرا لـریـنـــده لالــه بـیــــلـگـــــای             کـه بـغـــریـنـده  نـه ظـلـم انـســـــا نـه بـولــگــن

کـوروب گــل کـوکـســیـده شــبـنـم نـی تـیـتـراق                         ســـــحــرلــرده کــوزوم گـــریـــانــه بـولــگـــن

مـحــبـــت قـــوشـــلـری اوچــگــن چــمــنـــد ن              وطــن ســـــر مـنــزل بــــــیــــگـــانـه بـولـگـــن

بـولـوب افـــســــانـه لــر کــوزده حــقــیــقـــــت              حــقــیــقــت لـــر تـولــوق افـــســـــانـه بـولـگــن

نه قـــیـلــســون دل قـوشــی ســـیــنـگـن قـنـاتی

بـو گــون مـــحـــتـاج آب و دانــــه بــولــگــــن

 

 

بـیــوطـن قـــوش

 

غـــم جـــرس چــــیـــقــدی فــغــا نـی اولـکــه دن             کـوچــدی تـیــنـچــیــلــیــک کـاروانـی اولـکـه دن

چــیــقــدی جـســـمـیــم چـیـقـمـادی جـانـیـم بـیـلـن            اوی و فــکــریــم بـــیــر زمـــــا نــی اولـــکـه دن

بــیـوطـن قــوش مـیـن جــهــانـگـه سـیـغـمـازمـن            تـــا پـــمـــاگـــونـچــه آ شــــیـــا نــی اولـــکــه دن

مــیـنـگ عـصـر غـمـنـامـه سـی ایـسـدن چـیـقــر            سـویــلاســام مـــیـــــن داســــتـــا نی اولـــکــه دن

بـیـش مـیـنگ ییـل لـیک کـشـک و ایـوانـلـر قـنی            قــالـمــادی نـــام ونــشــــــــا نــی اولـــــکـــــه دن

مــهـــر ایـلــن بـاقــســه تــــن بــیـــــمـــار یـگــه              چـــیــــقــــمـادی بـیــر مـهــربــا نــی اولــکــه دن

بـیــر "آتـــیـلا" بـیـرتـه "تـــیــمـور" دک یــنـــه

چـــیــقـــمــاگـایـمــو قــهـــــرمـانـی اولـکــه دن؟

 

 

تــورت لـیـک لـر

 

یـوتـر خـونـاب غـــم غــربـتـده  کـونـگـــلــیـم                      چــیـکــر درد و الـــم غــربـتـده کـونـگــلــیــم

حــشــم ســوردی غـریـب لـیـک کـشـوریـنگه                     قــنـی صــبـر و چـــیـدم غـربـتـده کـونـگـلـیـم

 

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

 

فـــغــان ا یــــلــر جــــدا بـلــبــل چـــمـــنـــدن                       تــــیـــلــر پـروانـه شــمـعــیــن انــجـــمـنـــدن

بـاقــیــب شــام غـریـب گـلــگــون شــفــقــقــه                      چـیــکــر فــریـاد اوزاق تـوشــگـن وطـــنـدن

 

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

 

وطـن کــیـلـســه بـهـار مـیـن مـونـده بـولـسـام                      آچـیـلـســه بـاغـده گـل مـیـن مـونـده سـولـسـام

آنـه یـورتـیــم قــیــا مـتــد یـر قـــیـــــــا مـــت                       غـریـب لـیگـده جـمـالـیـنگ کـورمای اولـسـام

 

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

 

بـوزوق کـونـگـلـیـم خـدا یـا پـاره قــیــلـــمـــه                      یـورک بـیـچــاره نـی بـــیــچــــاره قـــیــلــمـه

غــریـبـیــنگ مـیـن غـریـب لـیکـده تـیـلـرمـن                      کـــیــشـی نـی یــورتــیـد ن آواره قــیـــلــمـــه

 

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * *