افغانستان درپرتگاه دیکتا توری

سید احمد شاه دولتی فاریابی

درهفتمین سال استقراردولت افغانستان برهبری حامد کرزی هنوزگرد عقب مانده گی ذهنی ازچهرۀ کابینۀ به اصطلاح تیکنوکراتش زدوده نشده وحتی دربعضی ازآنها که خاستگاه شان مناطق قبایلی دورازتمدن وبی علاقه به دموکراسی بوده اند این گرد فلاکت بارونفرت انگیزغلیظ ترومکد رتربه مشاهده میرسد

 اگرطالبان تروریست تحت فرمان القاعده بنا به خصلت بهیمیت وغیرانسانی خود مردمان عادی وغیرنظامی را درحوزۀ قندهار، پکتیا ، ننگرهاروگاهی درسایر ولایا ت با انجام عمل انتحاری به خاک وخون میکشند تیکنو کرات های متعصب دارای اندیشۀ قبیله گرائی تلاش دارند با دامن زدن تبعیض نژادی برای جلب حمایت نژاد پرستان دربین اقوام ساکن افغانستان افتراق آفرینی بنمایند وعلیه شخصیت های برجستۀ سیاسی ونظامی اقوام دیگرتوطئه می چینند وبا حما یت ما لی ، عاملین اینگونه توطئه ودسایس را اکتیف وفعال نگهمیدارند تا هرجا هرکی را بخاطر ترورشخصیتش که هدف میگیرند مانند تیربه سوی آنها پرتاب نمایند.  

 بسیاری ازصا حب نظران سیاسی معتقد اند که به میدان کشیدن دادستان علیه جنرال دوستم ویاران اویک دسیسۀ سیاسی است که برای کاهش دادن قدرومنزلت آنان واعضای جبهۀ ملی صورت گرفته است که حکومت افغانستان آن را رقیب سیاسی قوی بالفعل وبا لقوه دربرابر خود می انگارد وتلاش میورزد که قبل ازرسیدن زمان انتخابات ریاست جمهوری وپا رلمان موقعیت های اجتماعی وسیاسی ایشان را تضعیف نموده راه رابرای رسیدن به آرمان قوم گرایانه ونژاد پرستانۀ خود هموار نماید .    

 واکنش های دسیسه آمیز، غیردموکراتیک ودیکتا تورمنشانۀ حکومت فعلی علی الرغم خواست جامعۀ جهانی وحتی خلاف خواست ایالات متحدۀ امریکا حا می اصلی رژیم افغانستان امکان آفرینی برای تشنجات سیاسی واجتما عی ودامن زدن به مخالفت های قومی وزبانی صورت میگیرد تا درزیرگرد با د وطوفان این حوادث ازیکطرف با ایجاد ارعاب افراد ضعیف النفسی را بسوی خود بکشند وبا تطمیع واستخدام آنها روزنۀ امیدی برای رسیدن به هدف را بروی خود بازنمایند وازجانب دیگربا دامن زدن به بحران سیاسی واجتماعی ومتلاتم ساختن تنش های قومی ، زبانی وسمتی زمینه را برای نفوذ بیشترعمال تروریستی وتوسعۀ اراضی طالبان که عده یی از تیکنو کرات های قبیله گرا آنها را نیروی مقاومت مینمامند فراهم گرد د واین دشمنی با ایدۀ دموکراسی وحرکت خلاف خواست جامعۀ جهانی است که درظرف هفت سال گذشته میلیاردها دالررا بنام بنیاد دموکراسی ، تامین امنیت ، بازسازی وانکشا ف متوازن افغانستا ن به اختیاراین دولت نافرمان وخوگرفته به اجرات دیکتا توری وهوا دارتک قومی گذاشته است .   

     امین سیکل رئیس عمومی محصلین عربی واسلامی دانشگاه آسترلیا که کتابی بنام افغانستان مدرن تا لیف کرده است به نیویارک تایمزنوشته است : افغانستان درحا ل عقب گردی ازمسیرپیشرفت بسوی پس رفت است که حملات تروریستی درکابل وادامۀ کشتار معلمین وروحانیون طرفدار دولت درجنوب توسط طالبان وعمال ایشان جاکی ازضعف ونا توانی حکومت مرکزی افغانستان است که ریشۀ این ضعف درجای دیگرنهفته است ، اونوشته است : ممکن است بزرگترین پرابلم درنا منا سب بودن برخی مطالب درقانون اساسی افغانستان وغیرموثربودن قدرت متمرکزوسیستم قوی مرکزی دراین قانون باشد که به شکل مثبت نتوانسته است رشد نماید وبه نفع عامۀ مردم افغانستان تمام گرد د) . 

 دراجلاس تدوین وتصویب قانون اساسی افغانستان تمام هواداران دموکراسی به قدرت سیاسی متمرکزدولتی به شکل ریاست جمهوری مخالفت کرده وخواستارسیستم پارلمانی وپلورالیزم سیاسی بودند وتحلیل ها وتجربه های منفی ومثبت خودرا ازاین سیستم ها برای جلب واقناع افکارعمومی مردم افغانستان وجامعۀ جها نی ابرازمیداشتند ، دران بحبوحه که جامعۀ جهانی بخصوص امریکا وبریتانیا نسبت به هرکشوردیگردرامورافغانستان ذیدخل ا ند دراین جنجا ل های سیاسی ذات البینی اقوام افغانستان مداخله نکرده خودرا درخط یک ناظرهد فمند قرارداد ند تا احکام قانون اساسی ، افغانستان را همسو با سیاست های سه دهۀ اخیرودرمسیر مخالف خواست ایالات متحدۀ امریکا ومتحدین او قرارندهد ، حضور زلمی خلیل زاد بحیث سفیرتام الاختیارامریکا درکابل ، رهبران حزب افغان ملت را جرئت داد بادرنظر داشت مشی سیا سی حزب قوم گرا وغیردموکراتیک خود طرح هائی را پیش بکشند، ازمجموع طرح ها ی آن سیستم ریاست جمهوری با قدرت سیاسی متمرکزدراثرپا فشاری حامد کرزی وشاید هم برای دلخوشی او با تا ئید مقاما ت تا ثیرگذاردرامورافغانستان درقانون اساسی گنجانیده شد  ازلحاظ تیوری سیاسی دولت وجامعه ، سیستم متمرکزریاست جمهوری درکشورهائی مثل امریکا ، فرانسه ، روسیه وبعضی کشورهای دیگرجهان که ازمزایای دموکراسی برخورداراند به حال شهروندان وکشورمفید واقع میگردد اما درکشورعقب مانده ازلحاظ انکشاف ذهنی ، نظیرافغانستان که حتی تحصیل کرده هایش به امراض گو نا گون سیاسی ما نند نیفوتیزم ، فاشیزم ، سکتاریزم ، ایند یویدا لیزم وایزم های انحرافی دیگر مصاب اند سیستم متمرکزریا ستی به نفع ملت وکشورتمام نمیشود زیرا این تحصیل کرده های مصاب به امراض سیاسی درکشورعقب مانده خواهی نخواهی بنام بهترین های جامعه درپست های ارگانهای دولتی برای پیشبرد امور نصب میگردند که دراین صورت با برخورداری ازقدرت ، امراض سیاسی درنهاد شان رشد میکند وخود این قدرتمندان به اصطلاح دوکتوران طب به مونتن (منبع بروزوتکثرعامل امراض) بدل گردیده درکوتا ه ترین مد تی امراض سیاسی نا توان کنندۀ جامعه وافتراق آمیز خودرا ازطرق مختلف به دیگران منتقل میسازند که درنتیجه بجای همبستگی ملی چند پارچگی قومی وبجای همزیستی مسالمت آمیز، خشونت وتشنجات قومی ومنطقوی را به وجود می آورد وجامعه وکشوررا بسوی تباهی تدریجی سوق میدهد .                                                                                             تجربۀ هفت سالۀ سیستم ریاست جمهوری متمرکزدرافغانستان مثال بارزاین گفته ها است که حتی دانشمندان ورجال سیاسی جامعۀ جهانی بارها د رحین ابراز نظردرمورد افغانستان به صرا حت گفته اند که اوضاع افغانستان نسبت به گذشته بد ترگردیده است وحتی درکشورهای دموکراتیک برای حفظ توازن بین دموکراسی وسینترالیزم که دوقطب متضاد یک پدیده پنداشته میشود وازلحاظ تیوری سیاسی فلسفی بیانگروحد ت اضداد است ازطرف دانشمندان جامعه شناسی سیاسی وروان شناسی اجتماعی بلا وقفه مبارزه صورت میگرد ، به نظراین تیپ دانشمندان اگرسینترالیزم بیش ازحد مجال رشد بیابد منجربه زیرپا گردیدن حقوق وآزادی های دموکراتیک شهروندان ازطرف رئیس جمهوروتیم اومیشود واگربرعکس آن ،دموکراسی بیش ازحد معمول رشد نماید سینترالیزم تضعیف شده زمینه برای بروزخودسری ها که منجر به انارشیزم میگردد فراهم میشود ازاین سبب گفته میشود که هنرسیاسی دریافتن تناسب منطقی وحفظ توا زن بین دوقطب متضا د ( سینترالیزم ودموکراسی) نهفته است که طبق حکم این تیوری درکشورهای عقب مانده ومصاب به امراض گوناگون سیاسی یعنی (ایزم های انحرافی ) بهترین سیستم دولتی سیستم  پارلمانی وپلورالیزم سیاسی است که جبهۀ ملی وسیع درکابل برای عملی نمودن سیستم پارلمانی وپلورالیزم با هیا هوی زیاد عرض وجود نمود اما بیدون تبلیغات وسیع دراین راه بشکل پسیف باقیماند که این سیستم درکشورهای جنوب شرق آسیا بشمول نیم قارۀ هند وپاکستان معمول است وحتی اسرائیل وبسیاری ازکشورهای اروپائی که مدرن وپیشرفته بشمارمیروند نسبت احتیاط وافرکه مبا د ا درحفظ توازن بین دموکراسی وسینترالیزم لغزش صورت گرفته آسیب اجتماعی بارنیاید به سیستم پارلمانی وفادارمانده اند وبی حراس پیش میروند .                                                                                                     امین سیکل رئیس دانشگاه آسترلیا میگوید :سیستم ریاستی درافغانستان بازندۀ فراوان دارد (به نفع اکثریت جامعه نیست)اما اقلیت های برنده صلاحیت های فراوانی را برای حکمرانی بخود اختصاص داده اند که این عمل مبارزان وسازمانهای سیاسی کوچکتر را درانزوا قراد ا د ه روح بیگا نگی وبد بینی را علیه رژیم ، قدرتمندان ورئیس جمهوردرآنها مید مد وممکن است این عمل باعث بروزمنا قشا ت بین طرفداران قدرتمند وهوا داران منزوی شده ها گردد) .                                                        تجربه ، به اثبات رسا نیده است که دریک کشورهرگاه رئیس جمهوروتیمش ازقدرت لایتناهی برخوردارباشند درمحراق توجه خویش وتبار، همزبان وهم نژاد ودوستان نیمه راه منفعت طلب قرار میگیرند وتوقعات آنها نسبت به هرقوم ومردم دیگربه میزان با لا افزایش می یابد که برآورده ساختن این توقعات ازیکطرف نا ممکن است وازطرف دیگردرصورت متحقق گشتن این توقعات خویش وتبارشان ، گرد مایوسیت ، اقوان دورازنظرقدرتمندا ن را آسیب میزند که دراین حال ازیکسواختلافات وتضاد های قومی بین آنهائی که توسط قدرتمندان پیش کشیده شده وآنهائی که دوررانده شده اند به وجود آمده دشمنی ها تشدید میگرد د وازطرف دیگربین اقوام دوررانده شده واقوامی که با وجود نزدیک ساخته شدن به قدرتمندا ن، توقعات شان کاملاً برآورده نشده میزان نارضائیتی های شان بالارفته فاصله هائی توام با بدبینی بارئیس جمهوروتیم او به وجود می آید که رئیس جمهورواقماراوبه این موضوع روان شناسی احتماعی متوجه نگردیده نسبت بدبینی هائی که با شخصیت های اقوام رانده شده دارند حدس میزنند که این شخصیت ها مسبب اصلی این بد بینی وفاصله گرفتن خودی وغیر خودی شده اند که هرقدراین حدس نادرست قویتر باشد حس بدبینی قویتررا نسبت به آن شخصیت های متخاصم در ذهن ایشان خطورمیدهد و درچنین حالی است که قدرتمندان درپنجۀ مخمصه فشرده میشوند وکمربه انتقام گیری ومجازات کردن این شخصیت ها می بند ند وچون قا نوناً زمینه های مجازات کردن آنها وجود ندارد توطئه گران حرفه یی را توظیف مینما یند تا چا هی بکنند که به اصطلاح خاکش را کس نبیند   مردم افغانستان درهفت سالی که گـذ شت با چنین چاه کن های حرفه یی چندین بارآشنا شده اند ، اینگونه چاه کنی ها برای عملی ساختن دسا یس علیه مخالفان سیاسی خصلت خشن دیکتا تورهای زمانه ها  وسده های پیشین است ودرکشوری که شعار دموکراسی بگوش ها طنین می اندازد متوصل گشتن به آن ، تنها میتواند ازلحاظ سیاسی قدرت نمائی وازلحاظ روان شناسی اجتماعی رسیدن به میتا بولیزم شخصیتی نا شی ازضربه های نا توان ومنزوی شدن درجامعه وضربه دیدن ازنا کامی های متواتردرعرصه های گوناگون درداخل کشورودرعرصۀ بین المللی باشد   درجمهوری افغا نستان عمل ها ی فراوانی همچون جرقه های دیکتا توری به چشم میخورد نخستین نمونۀ بارزآن انتصابی بودن ثلث اعضای مجلس سنا است که این شیوه بمثا به کارد برائی است گذاشته شده برگردن دموکراسی درحا ل تولد .                    درمادۀ (141) قانون اساسی افغانستان آمده است : برای ادارۀ امورشهری ، شاروالی تشکیل میشود ، شاروال واعضای مجالس شاروالی ازطریق انتخابات آزاد ، عمومی ، سری ومستقیم ازطرف ساکنین محل برای مدت سه سال انتخاب میشوند ... )           اما خلاف حکم این مادۀ قانون اساسی درشش سال دوران حاکمیت فعلی افغانستان عبد الاحد صاحبی بحیث پنجمین شاروال کابل بجای روح الله امان مقررگردیده است ، انتخابات شاروال ها نه تنها درکابل بلکه درولایا تی که با لنسبه ازامنیت برخورداربوده ازجنگ وخشونت ها که درجنوب وشرق کشوردوام دارد به دوراست نیز صورت نگرفته است ، همین عدم استقرارکادرها ، هرج ومرج طلبی عده یی ازحادثه جویان وحا د ثه آفرینان درمرکزو ولایات که اطمینان به آینده را دراذهان شان برهم میزند نیزیکی ازعلل قوت گرفتن فساد اداری واختلاس بیت المال و تبلورهیولای دیکتا توری میتوان مجاسبه کرد .     بدترین شکل این د یکتا توری مخالفت ریاست جمهوری با فیصله های پارلما ن وعدم توشیح مصوبه های ولسی جرگه  وتقابل با این ارگان مقننه است که گفته میشود ازشش ماه به اینسوبین رئیس ولسی جرگه ورئیس جمهورملا قات صورت نگرفته است واین موضوع اگربنا به مصروفیت های فرصت سوزبا شد میتوان آنرا نادیده گرفت اما دراثربد بینی ها واختلافات باشد واقعاً اسف انگیز است وهمین عوامل است که بعضی ها درداخل وخارج حامد کرزی را پاد شاه افغانستان میگویند واین بخاطر آن است که همیشه دربارۀ سیستم فدرالی ، سیستم پارلمانی ، سیستم چند حزبی وسیستم های دیگردولتی مطالبی ارایه گردیده ازطرف مخالفان دموکراسی به واکنش های منفی نا موجه وافترا آمیز مواجه گردیده است که با تاسف رئیس جمهورکرزی نیزدرجملۀ کله جنبان های اینگونه واکنش ها بوده است .      برای رفتن بسوی دموکراسی حرکات زیگزاگ فعلی حکومت وهوا داران اوکافی نیست هم اعضا ی جبهۀ ملی که خواهان دموکراسی با تغیرسیستم دولتی ریاست جمهوری اند وهم رئیس جمهوروتیمش که خودرا هوداردموکراسی میدانند وسیستم قدرت متمرکزریاست جمهوری را ارجح مید انند بخاطر بنیاد دموکراسی وتعمیل عدا لت اجتماعی که به نفع کا فۀ مردم وتمام اقوام ساکن درافغانستان باشد عمیقا ً بیا ندیشند وازدوستان داخلی وخارجی استشاره بگرند به اصطلاح ده بارگزکنند ویکبارببرند وتیوریسن های جبهه نیزکه سیستم پارلمانی را ارجح میدانند برای روشنگری واقناع افکارعمومی آنچه لازمۀ بیان است ازقوه به فعل آورند وازطریق رسانه ها به اختیارعا مه قراربد هند(والسلام )23 / 2 /2008میلادی